thẳng tuột
Định nghĩa
- Tính từ:
- Thẳng, không cong queo, không vòng vèo: "thẳng tuột" chỉ một đường thẳng tắp, không có khúc khuỷu hoặc chỗ ngoặt.
- Thẳng thắn, không quanh co, không giữ ý: Dùng để miêu tả cách nói năng, hành xử trực tiếp, không che giấu hoặc làm giảm nhẹ sự thật, thường mang sắc thái mạnh mẽ, đôi khi hơi thô bạo.
Ví dụ sử dụng
Nghĩa không gian:
- Con đường này chạy thẳng tuột từ đầu làng đến cuối xã. (Con đường không có khúc cua, đi một mạch.)
- Anh ấy đi thẳng tuột vào nhà mà không gõ cửa. (Anh ấy đi vào một cách trực tiếp, không dừng lại.)
Nghĩa cách nói năng:
- Cô ấy nói thẳng tuột những suy nghĩ của mình, không sợ mất lòng ai. (Cô ấy bày tỏ quan điểm một cách trực tiếp, không giữ ý.)
- Thay vì khuyên nhủ, ông ta chỉ trích thẳng tuột cậu bé. (Ông ta chỉ trích một cách trực diện, không nể nang.)
Các cách sử dụng nâng cao
"thẳng tuột một mạch": đi hoặc làm liên tục, không ngừng nghỉ.
- Chúng tôi chạy thẳng tuột một mạch từ sáng đến tối. (Chúng tôi chạy không nghỉ, liên tục suốt thời gian dài.)
"nói thẳng tuột": nói một cách trực tiếp, không vòng vo, đôi khi thiếu tế nhị.
- Trong cuộc họp, anh ta nói thẳng tuột về sai sót của đồng nghiệp. (Anh ta chỉ ra lỗi một cách trực diện, không giữ ý.)
Biến thể và từ gần giống
Thẳng tắp (tính từ): rất thẳng, không có chỗ cong — gần nghĩa với "thẳng tuột" về không gian.
- Hàng cây trồng thẳng tắp. (Hàng cây thẳng đều, không lệch.)
Thẳng thừng (tính từ): thẳng thắn, không khoan nhượng — gần nghĩa với "thẳng tuột" về cách nói năng.
- Anh ấy từ chối thẳng thừng lời đề nghị. (Anh ấy từ chối một cách dứt khoát, không do dự.)
Thẳng ruột ngựa (thành ngữ): tính cách thẳng thắn, bộc trực — gần nghĩa với "thẳng tuột" về cách hành xử.
- Bà ấy tính thẳng ruột ngựa, không ưa vòng vo. (Bà ấy là người thẳng thắn, không thích giả tạo.)
Từ đồng nghĩa
- Thẳng tắp (về không gian): rất thẳng, không cong.
- Thẳng thừng (về cách nói năng): trực tiếp, không nể nang.
- Sòng phẳng (về cách đối xử): công bằng, không thiên vị.
Thành ngữ liên quan
- Nói thẳng tuột như đấm vào mặt: nói trực tiếp đến mức làm người nghe bị tổn thương hoặc ngượng ngùng.
- Anh ta nói thẳng tuột như đấm vào mặt khiến cô ấy khóc. (Anh ta nói quá thẳng thắn, không giữ ý, gây đau lòng.)